BORNHOLM — DENEMARKEN

Hij durum, zij pasta

Op Frennegaard, vlak bij Svaneke op Bornholm, is de taakverdeling bij Pastariget eigenlijk heel eenvoudig. Finn Harild verbouwt de durumtarwe op de akkers rond de boerderij. Susanne Bloch maakt er pasta van.

 

Wat daar zo vanzelfsprekend klinkt, is het helemaal niet. Durumtarwe houdt van warmte, veel zon en droge omstandigheden en wordt daarom vooral geassocieerd met het zuiden van Europa. Bornholm ligt een flink stuk noordelijker.

 

Toch blijkt juist hier een combinatie van ligging, klimaat en bodem te vinden waarin durum kan groeien. En precies daar begint het verhaal van Pastariget.

Durum, en een deens eiland?

Durumtarwe associëren we vooral met de warmere en drogere gebieden van Zuid-Europa. De tarwe heeft veel zon en warmte nodig en houdt niet van te veel regen. Zo noordelijk als Scandinavië is durum dan ook geen vanzelfsprekend gewas.

De inspiratie voor Pastariget kwam van het Zweedse eiland Ven. Daar wordt al langer durum verbouwd, gemalen én verwerkt tot pasta. Finn ging er kijken en vroeg zich af of dat op zijn eigen akkers bij Svaneke ook zou kunnen.

 

Bornholm bleek daar verrassend geschikt voor. Het eiland kent relatief veel zonuren en rond Svaneke zorgen de ligging aan de Oostzee en de lokale bodem voor omstandigheden waarin durum kan groeien. Volgens Pastariget is Frennegaard de enige plek in Denemarken waar durum succesvol wordt geteeld.

 

Pastariget maakt er zelf graag een knipoog van. Waar durum traditioneel met het zuiden wordt geassocieerd, zeggen ze op Frennegaard simpelweg:

Ten zuiden van Svaneke.

En precies daar staan Finns akkers.

 

WAT IS DURUM ZONDER PASTA?

Toen Susanne Bloch op Frennegaard kwam wonen, groeide de durum dus eigenlijk al op de akkers van Finn. Voor haar was de volgende gedachte niet zo ingewikkeld: als je hier je eigen durum hebt, waarom zou je er dan geen pasta van maken?

 

Dat idee kreeg in 2009 vorm met Pastariget. De durum van Finn wordt gemalen en Susanne verwerkt het meel tot pasta, samen met Deense eieren. Daarmee komt een groot deel van het verhaal letterlijk samen op en rond Frennegaard: van graan op het land tot de pasta in de verpakking.

 

Maar Susanne wilde niet alleen een Bornholmse versie van gewone pasta maken. Kruiden en andere ingrediënten werden onderdeel van de pasta zelf. Zo ontstonden verschillende varianten, met smaken die bij Bornholm en de Scandinavische keuken passen.

 

En daarmee begon Pastariget langzaam meer te worden dan alleen: pasta gemaakt op Bornholm.

Specerijen Mill & Mortar
De smaak van Bornholm

Susanne hield het niet bij één soort pasta. Kruiden, groenten en andere smaakmakers worden onderdeel van het deeg zelf. Zo ontstond een assortiment waarin de pasta al smaak meekrijgt voordat hij de pan in gaat.

 

Van zeewier en daslook tot chili, tomaat en andere combinaties: iedere variant heeft zijn eigen karakter. Daardoor hoeft de pasta niet alleen de basis te zijn waar je vervolgens nog een complete saus omheen bouwt.

 

En precies daar komt een tweede idee van Pastariget om de hoek kijken. Bij veel van die pasta’s maakt Susanne een pesto in dezelfde smaak. Zeewierpasta krijgt zeewierpesto, een kruidenpasta zijn bijpassende kruidenpesto.

 

Maar die pesto moet je eigenlijk niet zien als de klassieke pesto met kaas en pijnboompitten. Bij Pastariget is het veel meer een smaakvolle kruidenolie, met koolzaadolie van Lehnsgaard als basis. Even door de warme pasta mengen en de combinatie staat.

IK HAD EEN FOUT GEMAAKT

Toen ik Pastariget in 2025 bezocht, had ik vooraf mijn huiswerk gedaan en mijn bestelling pasta al geplaatst. De pesto’s had ik ook gezien, maar daar was ik snel overheen gestapt. Pesto is er tenslotte al genoeg — waarom zou ik daar nog meer van meenemen?

 

Susanne legde uit dat ik het verkeerd bekeek. De pesto hoort juist bij de pasta: zeewierpasta met zeewierpesto bijvoorbeeld. Geen klassieke pesto met kaas en pijnboompitten, maar meer een kruidenolie die de smaak van de pasta aanvult. Pasta koken, pesto erdoor en in een paar minuten staat er iets lekkers op tafel. Groenten, zalm of paddenstoelen erbij kan, maar hoeft niet.

 

Na een paar dagen onderweg door Noorwegen en Zweden verlangde ik vooral naar een douche en een bed, dus ik liet het erbij. Later die middag ging ik toch nog even Svaneke in. Even bij het atelier van Pernille Bülow (de moeder van Johan Bülow van Lakrids by Bülow en Emma Bülow van The Mallows) kijken en met een ijsje op een terras wat toerist uithangen.

 

Daar viel het kwartje: ik had een fout gemaakt. De pesto was geen losstaand product naast de pasta, maar juist de aanvulling erop. Samen zijn ze ideaal als je snel iets lekkers wilt eten.

 

Ik appte Susanne meteen of ik de volgende ochtend, vóór de ferry, alsnog wat pesto kon ophalen. En alsof het zo moest zijn, at ik die avond bij Pakhuset een heerlijke pasta van Pastariget. Oké, die was wel wat uitgebreider aangekleed.

 

De volgende ochtend reed ik dus nog één keer langs Frennegaard voor de pesto.

 

ONTDEK PASTARIGET

Van Bornholmse durum tot pasta en de bijpassende pesto: ontdek de producten van Pastariget die we voor De Witte Eland hebben geselecteerd.

Bekijk de producten van Pastariget →