FEJØ — DENEMARKEN

Van frustratie naar Fra Fejø

Toen Thomas Hermansen en Ditte Mortensen hun eerste kind kregen, maakten ze zelf fruitmoes van het fruit dat groeide op Fejø, het kleine Deense eiland waar ze met hun gezin wonen.

Maar met een jong gezin is er niet altijd tijd om alles zelf te maken. In de supermarkt zochten ze daarom naar een goed alternatief. Wat ze daar misten, was eigenlijk heel eenvoudig: biologische fruitmoes van lokaal fruit, zonder toegevoegde suiker of andere toevoegingen.

Dus besloten ze het zelf te gaan maken.

In 2017 ontstond Fra Fejø. Wat begon met fruitmoes voor de allerkleinsten groeide in de jaren daarna uit tot veel meer. Het fruit van Fejø en de vraag hoe je daar zoveel mogelijk uit kunt halen, vormen nog altijd het hart van Fra Fejø.

EEN EILAND VOL FRUIT

Fejø is een klein eiland ten noorden van Lolland, maar fruitteelt speelt er al generaties lang een belangrijke rol. Vooral appels, peren en pruimen voelen zich er thuis.

De ligging helpt daarbij. Het water rond het eiland tempert het klimaat en verkleint de kans op vorst in het voorjaar. Tegelijkertijd zorgen de vele zonuren en het licht dat door het water wordt weerkaatst voor goede omstandigheden waarin het fruit langzaam kan rijpen. Volgens Fra Fejø draagt dat bij aan de balans tussen zoet en zuur in het fruit.

Maar niet iedere appel die goed smaakt, ziet er perfect uit. Een afwijkende maat, een vlekje of een bijzondere vorm kan al betekenen dat een appel niet in het winkelschap terechtkomt.

Voor Fra Fejø is dat geen reden om het fruit verloren te laten gaan. Ook dat fruit kan worden verwerkt — en juist die gedachte werd steeds belangrijker naarmate het assortiment groeide.

ZOVEEL MOGELIJK VAN HET FRUIT

Bij Fra Fejø gaat het niet alleen om welk fruit je gebruikt, maar ook om wat je ermee kunt doen. Fruit dat er misschien niet perfect uitziet, kan nog steeds prima worden verwerkt tot bijvoorbeeld fruitmoes, marmelade, sap of siroop.

En ook na de verwerking kan er nog iets bruikbaars overblijven. Bij appels zijn dat bijvoorbeeld de klokhuizen. Fra Fejø gebruikt die als basis voor hun biologische appelazijn. Zo krijgt een deel van de appel dat anders verloren zou gaan alsnog een bestemming.

Die nieuwsgierigheid zie je terug in het assortiment. Wat begon met fruitmoes groeide uit tot marmelades, siropen, verschillende fruitazijnen en gastrik. Fra Fejø zoekt daarbij ook samenwerking met andere Deense producenten. Zo verschenen er onder hun naam zelfs bieren waarin fruit een rol speelt, van een IPA met appel tot een Brown Ale met pruim.

Het lijkt erop dat bij Fra Fejø steeds opnieuw dezelfde vraag op tafel komt: wat kunnen we hier nog meer mee maken?

OOK HET KLOKHUIS TELT MEE

Een mooi voorbeeld van die manier van denken is de biologische appelazijn van Fra Fejø. Daarvoor worden niet alleen appels gebruikt, maar juist ook de klokhuizen die bij de verwerking van Deense biologische appels overblijven.

Wat op het eerste gezicht een restproduct lijkt, bevat nog volop smaak. Fra Fejø gebruikt het als basis voor azijn en voegt daar sap van Deense biologische appels aan toe. Zo ontstaat een fruitige azijn waarin de appel duidelijk herkenbaar blijft.

Diezelfde gedachte zie je ook terug bij andere fruitazijnen in het assortiment. Pruimen, peren, kersen, vlierbloesem en andere vruchten geven ieder hun eigen karakter aan de azijn.

Daardoor is azijn hier veel meer dan alleen iets zuurs. Het wordt een smaakmaker waarmee je een dressing of marinade frisheid geeft, een saus in balans brengt of een gerecht nét wat meer spanning meegeeft.

Gastrik?

De naam klinkt misschien ingewikkelder dan het product zelf. Gastrique is een Frans woord dat teruggaat op het woord voor maag. In de keuken kreeg het gelukkig een smakelijkere betekenis: een combinatie van zoet en zuur waarmee je gerechten meer balans geeft.

Qua gebruik kun je gastrik een beetje vergelijken met balsamico. Het heeft diezelfde combinatie van zoet en zuur, maar het is geen balsamico. Fra Fejø maakt zijn gastrik van biologische Deense fruitazijn en biologische suiker, waardoor het fruitige karakter duidelijk naar voren komt.

Een klein scheutje kan een saus, dressing, stoofgerecht of soep net dat beetje extra geven. Je kunt gastrik ook over geroosterde groenten, vlees of vis gebruiken. En zelf gebruiken we hem in de zomer heel graag over een pastasalade: een beetje gastrik erover en je krijgt meteen die frisse zoetzure tegenhanger die zo’n salade goed kan gebruiken.

Eigenlijk is het vooral zo’n fles waarvan je, als je eenmaal weet wat je ermee kunt, steeds nieuwe toepassingen ontdekt.

ZOEKEN NAAR GOEDE AZIJN

Onze interesse in goede Scandinavische azijn begon al in 2017. Tijdens een bezoek aan Nordhavn Eddikebryggeri in Kopenhagen kregen we van Andreas Harder een rondleiding door de productie. Zijn kennis en enthousiasme maakten indruk en lieten vooral zien hoeveel aandacht en vakmanschap er achter een goede azijn kan zitten.

Een samenwerking kwam uiteindelijk niet van de grond, maar de interesse bleef. In de jaren daarna probeerden we verschillende producenten en producten. Soms was de azijn goed, maar klopte het totaalplaatje niet. Voor ons moeten smaak, prijs, herkomst én het contact met de producent bij elkaar passen.

In april 2023 kwamen we tijdens een nieuwe zoektocht naar biologische Deense azijn online bij Fra Fejø terecht. Geen spectaculaire ontdekking ergens op een afgelegen Deens eiland, maar gewoon achter de computer. De biologische fruitazijnen en de manier waarop Fra Fejø met Deens fruit werkt, maakten ons nieuwsgierig genoeg om contact op te nemen.

Een mailtje naar Thomas was genoeg. De volgende ochtend kwam het antwoord: hij had De Witte Eland bekeken en vond het “a great match”. Dat gevoel was wederzijds, maar zoals we vaker doen begonnen we klein. Eerst zelf proeven, een aantal flessen meenemen en vooral kijken wat onze klanten ervan vinden.

Want wij kunnen zelf nog zo enthousiast zijn over een product, uiteindelijk moet het ook aan de andere kant van onze kraam of webshop iets losmaken.

Toen we later een bestelling bij Fra Fejø gingen ophalen, wees Thomas ons nog op hun gastrik. Gastrik kenden we al, maar zijn versie hadden we nog niet geprobeerd. Er gingen een paar flessen mee naar Nederland om te proberen. Dat beviel niet alleen ons goed; ook bij onze klanten vond de gastrik zijn weg. En zo is hij sindsdien gewoon in ons assortiment gebleven.

ONTDEK FRA FEJØ

Van fruitazijn tot gastrik: ontdek de producten van Fra Fejø die we voor De Witte Eland hebben geselecteerd.

Bekijk de producten van Fra Fejø →